واخواهی حکم غیابی

احکام غیابی به وقوع می‌پیوندند زمانی که خواهان در طول روند دادرسی در دادگاه حضور نداشته باشد و همچنین نه لایحه‌ای به دادگاه ارسال کرده باشد و نه به او اخطاریه دادگاه ابلاغ شده باشد. در چنین شرایطی، دادگاه ممکن است برای ادامه روند دادرسی و صدور حکم، احکام غیابی را صادر کند.

احکام غیابی به عنوان جلسات دادگاه در غیاب خواهان برگزار می‌شوند و معمولاً حاوی تصمیمات و حکم‌هایی است که براساس شواهد و ادله موجود در پرونده اصلی صادر می‌شود. این حکم‌ها ممکن است شامل تعیین مسئولیت خواهان و تعیین جرم و مجازات باشند.

خوانده دعوا همچنان حق دفاع و اعتراض در آینده را دارد و می‌تواند بعداً به دادگاه مراجعه کرده و اعتراض کند یا تجدید نظر در حکم غیابی خود درخواست کند، اگر دلایل معتبری برای این اقدامات داشته باشد.

قانونگذار به افراد محکوم به احکام غیابی حق واخواهی را تا حدی ارائه کرده است. این حق به خوانده دعوا امکان می‌دهد تا درخواست واخواهی کند و به دادگاه تجدید نظر در حکم غیابی خود را ارائه کند. این اجرای مجدد معمولاً در مورد احکامی که به صورت غیابی صادر شده‌اند، ممکن است و کاربردی در مورد احکام حضوری نداشته باشد.

مطابق قوانین آیین دادرسی مدنی در بسیاری از جوامع، واخواهی می‌تواند به عنوان یک مکمل به تصمیمات دادگاه اصلی مورد استفاده قرار گیرد تا افراد حق دفاع و اعتراض در مورد حکم‌های غیابی را داشته باشند. این اجازه به افراد محکوم به حکم‌های غیابی این امکان را می‌دهد که اگر دلایل معتبری برای تغییر حکم وجود داشته باشد، به دادگاه تجدید نظر کنند.

واخواهی چیست؟

واخواهی از احکامی که در دادگاه به صورت غیابی صادر شده‌اند، روشی است که افراد می‌توانند از آن برای اعتراض به حکم دادگاه استفاده کنند. این اعتراض ممکن است به صورت شکایت یا اعتراض به حکم غیابی صورت گیرد و به افراد این امکان را می‌دهد تا اگر اعتراض معتبری داشته باشند یا دلایل مورد قبولی برای تغییر حکم وجود داشته باشد، به دادگاه تجدید نظر در مورد حکم غیابی خود ارائه کنند.

واخواهی حکم غیابی معمولاً به دادگاه تجدید نظر مربوط به همان نوع حکم ارسال می‌شود و دادگاه تجدید نظر بررسی می‌کند که آیا حکم غیابی قبولی است یا نه. اگر دلایل قانونی یا معتبری برای تغییر حکم وجود داشته باشد، ممکن است دادگاه تجدید نظر حکم جدیدی صادر کند یا حکم اصلی را تغییر دهد.

حکمی را می‌توان به عنوان حکم غیابی معتبر در نظر گرفت در صورتی که این شروط در دعوا برقرار باشند:

• هیچ یک از خوانده‌ها و وکیل یا قائم مقام او در هیچکدام از جلسات دادگاه حضور نداشته باشند.
• هیچ یک از خوانده‌ها و وکیل یا قائم مقام او لایحه‌ای به دادگاه نفرستاده باشند.
• اخطاریه دادگاه جهت حضور طرفین دعوا در دادگاه به صورت ابلاغ واقعی نشده باشد.

در این صورت، دادگاه ممکن است حکم غیابی صادر کند و در صورت واقعیت این شروط، این حکم معتبر محسوب می‌شود.

در صورت صدور حکم غیابی، شما مهلت معینی برای واخواهی حکم غیابی دارید. بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی در ایران:

• اشخاصی که مقیم ایران هستند، مهلت واخواهی حکم غیابی برای آنها بیست روز از تاریخ ابلاغ است.
• اشخاصی که مقیم خارج از کشور هستند، مهلت واخواهی حمک غیابی برای آنها دو ماه از تاریخ ابلاغ می‌باشد.

در این مهلت می‌توانید اعتراض کنید و اقدام به واخواهی از حکم نمایید.

واخواهی حکم غیابی

واخواهی یکی از روش‌های اعتراض به احکامی است که بصورت غیابی صادر شده‌اند. در ادامه به توضیحاتی در مورد انواع احکامی که می‌توانند مورد درخواست واخواهی حکم غیابی قرار گیرند اشاره شده است:

الف) احکام غیابی صادر شده از دادگاه بدوی نخستین: واخواهی تنها نسبت به احکام غیابی امکانپذیر است و نسبت به احکام حضوری نمی‌توان واخواهی کرد. بنابراین، تمامی احکام غیابی صادر شده در دادگاه‌های عمومی و دادگاه‌های انقلاب در دعاوی حقوقی قابل درخواست واخواهی هستند.

ب) آراء غیابی صادر شده توسط شورای حل اختلاف: معیار حضوری یا غیابی بودن آراء قاضی شورای حل اختلاف همان است که در مورد احکام دادگاه نخستین وجود دارد. محکوم علیه غایب می‌تواند در مهلت مقرر برای واخواهی نسبت به آن اقدام کند که به چنین اعتراضی نیز واخواهی گفته می‌شود.

ج) احکام غیابی صادره از دادگاه تجدیدنظر: احکام غیابی صادر شده از دادگاه تجدیدنظر نیز در مهلت مقرر قابل واخواهی هستند. واخواهی حکم غیابی در همان دادگاه تجدیدنظر به عمل می‌آید. همچنین، اعتراض نسبت به حکم غیابی صادر شده از دادگاه تجدیدنظر استان نیز مشابه واخواهی حکم غیابی دادگاه نخستین است.

در هر یک از این موارد، مهلت معینی برای انجام واخواهی حکم غیابی وجود دارد که باید طبق قوانین مربوطه اعمال شود.

مرجع صالح جهت انجام واخواهی حکم غیابی کجاست؟

مرجع تقدیم دادخواست واخواهی عموماً همان دادگاه یا مرجعی است که حکم غیابی را صادر کرده است. بنابراین، اگر حکم غیابی توسط شورای حل اختلاف صادر شود، اعتراض واخواهی حکم غیابی نیز به شورای حل اختلاف ارائه می‌شود.

همچنین، واخواهی از رای غیابی دادگاه بدوی در دادگاه بدوی و اعتراض واخواهی از رای دادگاه تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر مورد بررسی و قضاوت قرار می‌گیرد. این اعتراضات واخواهی به دقت در محاکم قابلیت بررسی و تصمیم‌گیری را دارند تا به اصول عدالت و حقوق طرفین در دعوا پاسخ داده شود.

مهلت واخواهی حکم غیابی در صورت ابلاغ قانونی

در صورتی که ابلاغ واقعی حکم به دلیل عدم امکان انجام آن نیاز به ابلاغ قانونی دارد، این ابلاغ به خوانده به صورت قانونی انجام می‌شود. در این حالت، حکم توسط خود شخص خوانده دریافت نمی‌شود و به جای او، یکی از نزدیکان یا اشخاص صلاحیت دار دیگر ابلاغ را انجام می‌دهند. این ابلاغ قانونی نیز به همان اهمیت و اعتباری که ابلاغ واقعی دارد، محسوب می‌شود.

بنابراین، در صورتی که حکم غیابی به صورت قانونی به شخص ابلاغ شود، مهلت واخواهی حکم غیابی همان مهلت بیست روزه برای اشخاص مقیم ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور.

در صورتی که فرد خواهان مدعی عدم اطلاع از حکم غیابی باشد و می‌خواهد دادخواست واخواهی حکم غیابی خارج از مهلت خود را به دادگاه ارائه کند، او می‌تواند این ادعای خود را به دادگاه ارائه دهد. اگر دادگاه به درستی ادعای او را احراز کند و بررسی کند که شخص واقعاً اطلاعی از حکم غیابی نداشته است، ممکن است قرار قبولی دادخواست واخواهی را صادر کند و به واخواهی او رسیدگی نماید.

اما اگر دادگاه به ادعای شخص نپذیرد و ادعا شخصیت معتبر نداشته باشد، ممکن است قرار رد دادخواست واخواهی را صادر کند و دستور دهد تا به واخواهی او پاسخ داده نشود. این مسأله به تصمیم دادگاه و ارائه مدارک و اطلاعات مرتبط با ادعا بستگی دارد.

مهلت واخواهی حکم غیابی در صورت وجود عذر موجه

اگر واخواه نتواند در مهلت مقرر برای واخواهی حکم غیابی (بیست روز برای اشخاص مقیم ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از ایران) به دادگاه مربوطه درخواست خود را ارائه دهد، اگر عذر موجهی برای این تأخیر داشته باشد، باید این عذر را به دادگاه صادرکننده حکم غیابی ارائه دهد. اگر دادگاه متوجه عذر موجه فرد شود، ممکن است قرار قبولی دادخواست واخواهی را صادر کند و به واخواهی حکم غیابی او رسیدگی کند.

در صورتی که دادگاه عذر را موجه نداند و اعتراض به تأخیر در مهلت را قبول نکند، ممکن است قرار رد دادخواست واخواهی را صادر کند و دستور دهد تا به واخواهی او پاسخ داده نشود. این مسأله نیازمند تصمیم دادگاه و ارائه مدارک و دلایل مرتبط با عذر موجه و تأخیر در واخواهی حکم غیابی است.